Historia NBA Lata 40

NBA w latach 40. – narodziny ligi, Joe Fulks i era Mikana

Lata 40. to okres narodzin profesjonalnej koszykówki w formie, którą dziś znamy jako NBA. Liga zaczynała jako Basketball Association of America (BAA) – nazwa NBA obowiązuje dopiero od 1949 roku, gdy do rozgrywek dołączyły ostatnie zespoły z konkurencyjnej National Basketball League (NBL). To dekada pierwszych gwiazd, pierwszej dynastii i przełomowego momentu, który na zawsze zmienił oblicze amerykańskiego sportu – przełamania bariery rasowej.

---

---

NBA w latach 40. – najważniejsze fakty

---

Sezon 1946/47 – Joe Fulks prowadzi Philadelphię do pierwszego tytułu

W inauguracyjnym sezonie BAA największą gwiazdą ligi był Joe Fulks – skrzydłowy Philadelphia Warriors z uniwersytetu w Kentucky. Zaliczał on średnio 23,2 punktu na mecz, wyprzedzając drugiego w klasyfikacji Boba Feericka z Washington Capitols o ponad 6 punktów – zadziwiająco dużo, biorąc pod uwagę, że drużyny w tamtych czasach rzadko zdobywały w sumie ponad 80 punktów w całym meczu. Innymi gwiazdami ligi byli Bones McKinney (Washington), Stan Miasek (Detroit) i Max Zaslofsky (Chicago).

Najlepszym zespołem fazy regularnej byli Washington Capitols prowadzeni przez młodego trenera Reda Auerbacha, z bilansem 49-11. W fazie play-off lepszy okazał się jednak zespół Chicago Stags, który wyeliminował Capitols i awansował do finału. Tam czekała na nich Philadelphia, która w wielkim finale pokonała Chicago 4-1, zdobywając pierwsze w historii mistrzostwo BAA.

Choć najlepszym zawodnikiem decydującego meczu był Fulks (34 punkty), to kluczowy okazał się kosz Howiego Dallmara – rozgrywającego Philadelphii, który mimo kontuzji stopy wszedł na parkiet i na niecałą minutę przed końcem meczu przełamał remis 80-80, dając drużynie zwycięstwo 83-80 i mistrzostwo. Debiutancki sezon nowej ligi przeszedł jednak bez wielkiego echa medialnego – telewizja i transmisje radiowe wciąż były sprawą przyszłości, a większość drużyn dzieliła swoje hale z zespołami hokejowymi.

---

Sezon 1947/48 – Baltimore zaskakuje wszystkich

Przed nowym sezonem liga przeszła istotne zmiany – zmniejszono liczbę meczów z 60 do 48, aby ograniczyć koszty podróży, a cztery zespoły (Detroit, Cleveland, Toronto i Pittsburgh) zrezygnowały z gry w BAA. Aby uzupełnić skład ligi, dołączono zespół Baltimore Bullets z regionalnej American Basketball League (ABL).

Nowa drużyna zaskoczyła wszystkich, zdobywając mistrzostwo w sześciomeczowej serii finałowej z Philadelphią. Zespołem Baltimore kierował 30-letni grający trener Buddy Jeannette, a wśród czołowych zawodników wymieniano środkowego Clarence’a „Kleggiego” Hermsena oraz skrzydłowych Paula Hoffmana i Connie Simmonsa. Znakiem rozpoznawczym ligi w tamtym okresie była siłowa, wręcz brutalna gra.

Joe Fulks ponownie poprowadził klasyfikację średniej punktów na mecz (22,1 pkt/mecz), mimo opuszczenia kilku spotkań z powodu kontuzji – liga jako całość borykała się jednak z problemami organizacyjnymi i finansowymi. Przełomem dla całej ligi okazało się zatrudnienie nowego trenera New York Knicks, Joego Lapchicka, byłego zawodnika Celtics, który wniósł do BAA cenne doświadczenie.

---

Sezon 1948/49 – nadchodzi era Mikana

BAA dysponowała najlepszymi halami w największych miastach, podczas gdy konkurencyjna NBL miała najlepszych zawodników. Sytuacja zmieniła się diametralnie, gdy przed tym sezonem cztery najlepsze zespoły NBL – Fort Wayne, Rochester, Indianapolis i Minneapolis – dołączyły do BAA.

Zespół z Minneapolis wniósł do ligi fenomenalnego, przyciągającego tłumy Georgea Mikana – pierwszego z linii dominujących koszykarzy-olbrzymów, który zrewolucjonizował grę pod koszem swoim charakterystycznym rzutem hakiem, wykonywanym z każdej pozycji zarówno lewą, jak i prawą ręką. Ze średnią 28,3 punktu na mecz Mikan zdobył pierwszy z trzech tytułów króla strzelców ligi, wyprzedzając właśnie Joego Fulksa (26,0 pkt/mecz).

W finałach Minneapolis pokonało Washington Capitols 4-2, a sam Mikan w pierwszym meczu serii zdobył aż 42 punkty. Pojawienie się Mikana zapowiadało nadejście ery koszykarskich olbrzymów oraz początek dynastii drużyny z Minneapolis, która w ciągu kolejnych sześciu lat sięgnęła po pięć tytułów mistrzowskich.

---

Sezon 1949/50 – ostateczna unifikacja i narodziny nazwy NBA

Latem 1949 roku dopełniła się ostateczna unifikacja amerykańskiej koszykówki zawodowej – sześć pozostałych zespołów NBL dołączyło do BAA, która natychmiast potem zmieniła nazwę na National Basketball Association. Ligę podzielono na trzy dywizje: East, West i Central.

W fazie play-off Minneapolis musiało pokonać po drodze do finału zespoły Chicago, Fort Wayne i Anderson, podczas gdy rywalizujący z nimi w finale Syracuse Nationals potrzebowali pokonać jedynie Boston i New York. Mimo utalentowanych zawodników takich jak Dolph Schayes, Al Cervi czy Paul Seymour, Syracuse nie zdołało zatrzymać dominacji Mikana, otoczonego przez Jima Pollarda, Slatera Martina, Boba Harrisona i Verna Mikkelsena – Lakers zdobyli kolejny tytuł, wygrywając finały 4-2.

---

Ciekawostki o NBA w latach 40.

• Pierwszy mecz w historii BAA rozegrano 1 listopada 1946 roku – New York Knicks pokonali wówczas Toronto Huskies 68-66 w hali Maple Leaf Gardens.
• Nagroda za mistrzostwo w sezonie 1946/47 wynosiła 2000 dolarów na zawodnika – kwota ta stanowiła niemal połowę ówczesnych rocznych zarobków przeciętnego gracza ligi.
• George Mikan grał z numerem 99 na koszulce i w ciągu pierwszych sześciu lat istnienia Minneapolis Lakers poprowadził drużynę do pięciu tytułów mistrzowskich.
• Parkiet hali Minneapolis Auditorium, na której grali Lakers, był węższy o kilka stóp niż w innych halach ligi – to sprawiało, że defensywa Mikana, Pollarda i Mikkelsena była jeszcze trudniejsza do sforsowania.
• Earl Lloyd zadebiutował w NBA 31 października 1950 roku – dzień wcześniej niż pozostali czarnoskórzy pionierzy ligi, ponieważ jego drużyna, Washington Capitols, rozpoczynała sezon jako pierwsza.

---

FAQ – najczęściej zadawane pytania o NBA w latach 40.