Historia Draftu NBA – zasady, loteria i pełna lista wyborów numer 1
Draft NBA to coroczny proces, w ramach którego kluby ligi pozyskują prawa do nowych zawodników – głównie absolwentów amerykańskich uczelni oraz młodych graczy z lig zagranicznych. To jeden z najważniejszych mechanizmów wyrównywania szans w lidze: najsłabsze zespoły poprzedniego sezonu mają statystycznie największe szanse na najwyższe wybory, co w teorii pozwala im szybciej odbudować konkurencyjność.
Historia Draftu NBA. Podstawowym warunkiem uczestnictwa w drafcie jest ukończenie 19 lat (rocznikowo) przez zawodników wywodzących się z amerykańskich szkół, a 22 lat w przypadku graczy spoza USA. Tylko nieliczni, wyjątkowo utalentowani zawodnicy odnoszący duże sukcesy już na poziomie szkoły średniej mogą zostać dopuszczeni do draftu z pominięciem standardowej ścieżki. Każdy zawodnik może zostać zgłoszony do draftu maksymalnie dwa razy.
Jak działa loteria draftowa?
W losowaniu miejsc od 1 do 14 biorą udział wyłącznie zespoły, które nie zakwalifikowały się do fazy play-off w poprzednim sezonie. Im gorszy bilans zespołu na koniec sezonu zasadniczego, tym teoretycznie większa szansa na wylosowanie wyboru numer 1. Od reformy wprowadzonej w 2019 roku trzy najgorsze zespoły ligi mają dokładnie takie same szanse (po 14%) na prawo pierwszego wyboru – zmiana ta miała na celu wyeliminowanie zjawiska celowego przegrywania meczów („tankowania”) pod koniec sezonu w pogoni za najlepszą pozycją losowania.
Czym jest draft rozszerzony?
Draft rozszerzony to specjalna procedura stosowana, gdy do ligi dołączają nowe zespoły ekspansyjne. Oprócz standardowego naboru nowych zawodników, świeżo powstała drużyna otrzymuje możliwość wyboru graczy z już istniejących zespołów – ale wyłącznie tych, którzy nie zostali przez swoje kluby „ochronieni” przed takim wyborem. Ostatni raz draft rozszerzony odbył się w 1995 roku, gdy do NBA dołączyły Vancouver Grizzlies oraz Toronto Raptors.
Draft, który zmienił oblicze klubu
W historii NBA nierzadko zdarzało się, że pojedynczy wybór draftowy definiował losy całej franczyzy na dekady. Najbardziej znane przykłady to: Ralph Sampson i Hakeem Olajuwon w Houston Rockets, Michael Jordan w Chicago Bulls, Shaquille O’Neal w Orlando Magic, Dirk Nowitzki w Dallas Mavericks, LeBron James w Cleveland Cavaliers, Carmelo Anthony w Denver Nuggets oraz Dwyane Wade w Miami Heat. Do tego grona z pewnością dołączy też Victor Wembanyama w San Antonio Spurs (2023) oraz Cooper Flagg w Dallas Mavericks (2025).
Największe niewypały wśród wyborów numer 2
Historia Draftu NBA zna też głośne przypadki „niewypałów” tuż za plecami przyszłych gwiazd – szczególnie boleśnie zapamiętane są wybory z numerem 2: Sam Bowie w 1984 roku (wybrany przed Michaelem Jordanem), Pervis Ellison w 1989, Joe Smith w 1995, Michael Olowokandi w 1998, Kwame Brown w 2001, Hasheem Thabeet w 2009 czy Anthony Bennett w 2013.
Najsilniejsze i najsłabsze roczniki draftowe
Za wyjątkowo udane uznaje się drafty z lat 1984 (Jordan, Olajuwon, Barkley, Stockton), 1996 (Iverson, Kobe Bryant, Steve Nash, Ray Allen) oraz 2003 (LeBron James, Dwyane Wade, Carmelo Anthony, Chris Bosh). Silnym rocznikiem był też 1999.
Do słabszych roczników zalicza się m.in. 1986 (mimo wyboru numer 1 – Brad Daugherty), 1989 (mimo kilku solidnych graczy – Shawn Kemp, Glen Rice, Tim Hardaway) oraz 2000 (Kenyon Martin jako wybór numer 1). Z perspektywy czasu do grona najsilniejszych roczników dopisuje się coraz częściej rocznik 2023, zdominowany przez Victora Wembanyamę.
Drużyny z największą liczbą wyborów numer 1 w historii
| Miejsce | Drużyna | Liczba wyborów nr 1 | Lata i zawodnicy |
|---|---|---|---|
| 1 | Cleveland Cavaliers | 6 | Austin Carr (1971), Brad Daugherty (1986), LeBron James (2003), Kyrie Irving (2011), Anthony Bennett (2013), Andrew Wiggins (2014) |
| 2 | Houston Rockets | 5 | Elvin Hayes (1968, jako San Diego Rockets), John Lucas (1976), Ralph Sampson (1983), Hakeem Olajuwon (1984), Yao Ming (2002) |
| 2 | Sacramento Kings | 5 | Si Green (1956, jako Rochester Royals), Hot Rod Hundley (1957), Bob Boozer (1959), Oscar Robertson (1960), Pervis Ellison (1989) |
| 2 | Washington Wizards | 5 | Walt Bellamy (1961, jako Chicago Packers), Bill McGill (1962), Kwame Brown (2001), John Wall (2010), AJ Dybantsa (2026) |
| 5 | Philadelphia 76ers | 4 | Doug Collins (1973), Allen Iverson (1996), Ben Simmons (2016), Markelle Fultz (2017) |
| 5 | Orlando Magic | 4 | Shaquille O’Neal (1992), Chris Webber (1993), Dwight Howard (2004), Paolo Banchero (2022) |
| 5 | Portland Trail Blazers | 4 | LaRue Martin (1972), Bill Walton (1974), Mychal Thompson (1978), Greg Oden (2007) |
| 5 | New York Knicks | 4 | Art Heyman (1963), Jim Barnes (1964), Cazzie Russell (1966), Patrick Ewing (1985) |
| 5 | Milwaukee Bucks | 4 | Kareem Abdul-Jabbar (1969), Kent Benson (1977), Glenn Robinson (1994), Andrew Bogut (2005) |
| 5 | Atlanta Hawks | 4 | Mark Workman (1952, jako Milwaukee Hawks), Dick Ricketts (1955, jako St. Louis Hawks), David Thompson (1975), Zaccharie Risacher (2024) |
| 11 | LA Clippers | 3 | Danny Manning (1988), Michael Olowokandi (1998), Blake Griffin (2009) |
| 11 | San Antonio Spurs | 3 | David Robinson (1987), Tim Duncan (1997), Victor Wembanyama (2023) |
| 11 | Golden State Warriors | 3 | Fred Hetzel (1965, jako San Francisco Warriors), Joe Barry Carroll (1980), Joe Smith (1995) |
| 11 | Detroit Pistons | 3 | Jimmy Walker (1967), Bob Lanier (1970), Cade Cunningham (2021) |
| 11 | New Orleans Pelicans | 3 | Larry Johnson (1991, jako Charlotte Hornets), Anthony Davis (2012, jako New Orleans Hornets), Zion Williamson (2019) |
| 11 | Los Angeles Lakers | 3 | Elgin Baylor (1958, jako Minneapolis Lakers), Magic Johnson (1979), James Worthy (1982) |
| 17 | Brooklyn Nets | 2 | Derrick Coleman (1990, jako New Jersey Nets), Kenyon Martin (2000) |
| 17 | Minnesota Timberwolves | 2 | Karl-Anthony Towns (2015), Anthony Edwards (2020) |
| 17 | Dallas Mavericks | 2 | Mark Aguirre (1981), Cooper Flagg (2025) |
| 17 | Chicago Bulls | 2 | Elton Brand (1999), Derrick Rose (2008) |
| 21 | Boston Celtics | 1 | Chuck Share (1950) |
| 21 | Toronto Raptors | 1 | Andrea Bargnani (2006) |
| 21 | Phoenix Suns | 1 | Deandre Ayton (2018) |
Uwaga: pominięto trzy wybory numer 1 przyznane franczyzom, które już nie istnieją – Pittsburgh Ironmen (1947), Providence Steamrollers (1948, 1949) oraz oryginalny, zlikwidowany w 1954 roku klub Baltimore Bullets (1951, 1953, 1954), niezwiązany z późniejszą franczyzą Washington Wizards.
Pełna lista zawodników wybranych z numerem 1 (1947-2026)
| Rok | Drużyna | Zawodnik | Szkoła/klub |
|---|---|---|---|
| 2026 | Washington Wizards | AJ Dybantsa | BYU |
| 2025 | Dallas Mavericks | Cooper Flagg | Duke |
| 2024 | Atlanta Hawks | Zaccharie Risacher | JL Bourg (Francja) |
| 2023 | San Antonio Spurs | Victor Wembanyama | Metropolitans 92 (Francja) |
| 2022 | Orlando Magic | Paolo Banchero | Duke |
| 2021 | Detroit Pistons | Cade Cunningham | Oklahoma State |
| 2020 | Minnesota Timberwolves | Anthony Edwards | Georgia |
| 2019 | New Orleans Pelicans | Zion Williamson | Duke |
| 2018 | Phoenix Suns | Deandre Ayton | Arizona |
| 2017 | Philadelphia 76ers | Markelle Fultz | Washington |
| 2016 | Philadelphia 76ers | Ben Simmons | LSU |
| 2015 | Minnesota Timberwolves | Karl-Anthony Towns | Kentucky |
| 2014 | Cleveland Cavaliers | Andrew Wiggins | Kansas |
| 2013 | Cleveland Cavaliers | Anthony Bennett | UNLV |
| 2012 | New Orleans Hornets | Anthony Davis | Kentucky |
| 2011 | Cleveland Cavaliers | Kyrie Irving | Duke |
| 2010 | Washington Wizards | John Wall | Kentucky |
| 2009 | Los Angeles Clippers | Blake Griffin | Oklahoma |
| 2008 | Chicago Bulls | Derrick Rose | Memphis |
| 2007 | Portland Trail Blazers | Greg Oden | Ohio State |
| 2006 | Toronto Raptors | Andrea Bargnani | Benetton Treviso (Włochy) |
| 2005 | Milwaukee Bucks | Andrew Bogut | Utah |
| 2004 | Orlando Magic | Dwight Howard | SW Atlanta Christian Academy |
| 2003 | Cleveland Cavaliers | LeBron James | St. Vincent-St. Mary HS |
| 2002 | Houston Rockets | Yao Ming | Szanghaj Sharks (Chiny) |
| 2001 | Washington Wizards | Kwame Brown | Glynn Academy HS |
| 2000 | New Jersey Nets | Kenyon Martin | Cincinnati |
| 1999 | Chicago Bulls | Elton Brand | Duke |
| 1998 | Los Angeles Clippers | Michael Olowokandi | University of the Pacific |
| 1997 | San Antonio Spurs | Tim Duncan | Wake Forest |
| 1996 | Philadelphia 76ers | Allen Iverson | Georgetown |
| 1995 | Golden State Warriors | Joe Smith | Maryland |
| 1994 | Milwaukee Bucks | Glenn Robinson | Purdue |
| 1993 | Orlando Magic | Chris Webber | Michigan |
| 1992 | Orlando Magic | Shaquille O’Neal | LSU |
| 1991 | Charlotte Hornets | Larry Johnson | UNLV |
| 1990 | New Jersey Nets | Derrick Coleman | Syracuse |
| 1989 | Sacramento Kings | Pervis Ellison | Louisville |
| 1988 | Los Angeles Clippers | Danny Manning | Kansas |
| 1987 | San Antonio Spurs | David Robinson | United States Naval Academy |
| 1986 | Cleveland Cavaliers | Brad Daugherty | UNC |
| 1985 | New York Knicks | Patrick Ewing | Georgetown |
| 1984 | Houston Rockets | Hakeem Olajuwon | Houston |
| 1983 | Houston Rockets | Ralph Sampson | Virginia |
| 1982 | Los Angeles Lakers | James Worthy | UNC |
| 1981 | Dallas Mavericks | Mark Aguirre | DePaul |
| 1980 | Golden State Warriors | Joe Barry Carroll | Purdue |
| 1979 | Los Angeles Lakers | Magic Johnson | Michigan State |
| 1978 | Portland Trail Blazers | Mychal Thompson | Minnesota |
| 1977 | Milwaukee Bucks | Kent Benson | Indiana |
| 1976 | Houston Rockets | John Lucas | Maryland |
| 1975 | Atlanta Hawks | David Thompson | NC State |
| 1974 | Portland Trail Blazers | Bill Walton | UCLA |
| 1973 | Philadelphia 76ers | Doug Collins | Illinois State |
| 1972 | Portland Trail Blazers | LaRue Martin | Loyola Chicago |
| 1971 | Cleveland Cavaliers | Austin Carr | Notre Dame |
| 1970 | Detroit Pistons | Bob Lanier | St. Bonaventure |
| 1969 | Milwaukee Bucks | Kareem Abdul-Jabbar | UCLA |
| 1968 | San Diego Rockets | Elvin Hayes | Houston |
| 1967 | Detroit Pistons | Jimmy Walker | Providence |
| 1966 | New York Knicks | Cazzie Russell | Michigan |
| 1965 | San Francisco Warriors | Fred Hetzel | Davidson |
| 1964 | New York Knicks | Jim Barnes | Texas-El Paso |
| 1963 | New York Knicks | Art Heyman | Duke |
| 1962 | Chicago Zephyrs | Bill McGill | Utah |
| 1961 | Chicago Packers | Walt Bellamy | Indiana |
| 1960 | Cincinnati Royals | Oscar Robertson | Cincinnati |
| 1959 | Cincinnati Royals | Bob Boozer | Kansas State |
| 1958 | Minneapolis Lakers | Elgin Baylor | Seattle University |
| 1957 | Cincinnati Royals | Hot Rod Hundley | West Virginia |
| 1956 | Rochester Royals | Si Green | Duquesne |
| 1955 | St. Louis Hawks | Dick Ricketts | Duquesne |
| 1954 | Baltimore Bullets | Frank Selvy | Furman University |
| 1953 | Baltimore Bullets | Ray Felix | Long Island University |
| 1952 | Milwaukee Hawks | Mark Workman | West Virginia |
| 1951 | Baltimore Bullets | Gene Melchiorre | Bradley |
| 1950 | Boston Celtics | Chuck Share | Bowling Green |
| 1949 | Providence Steamrollers (BAA) | Howie Shannon | Kansas State |
| 1948 | Providence Steamrollers (BAA) | Andy Tonkovich | Marshall |
| 1947 | Pittsburgh Ironmen (BAA) | Clifton McNeeley | Texas-El Paso |
Ciekawostki o Drafcie NBA
- Cleveland Cavaliers to rekordzista wśród drużyn z sześcioma wyborami numer 1 w historii – od Austina Carra w 1971 roku po Andrew Wigginsa w 2014.
- Duke University dostarczyło ligi najwięcej razy zawodnika z numerem 1 – sześciokrotnie: Art Heyman (1963), Elton Brand (1999), Kyrie Irving (2011), Zion Williamson (2019), Paolo Banchero (2022) i Cooper Flagg (2025).
- Od początku loterii draftowej w 1985 roku tylko cztery wybory numer 1 zdobyły mistrzostwo NBA w barwach drużyny, która je wybrała: David Robinson (Spurs), Tim Duncan (Spurs), LeBron James (Cavaliers) i Kyrie Irving (Cavaliers).
- Victor Wembanyama i Zaccharie Risacher to dwaj kolejni Francuzi wybrani z numerem 1 w latach 2023-2024 – rzadki przypadek dwóch zawodników z tego samego kraju wybranych jako „jedynki” w dwóch kolejnych draftach.
- AJ Dybantsa (2026) dał BYU pierwszy w historii wybór numer 1 tej uczelni.
- Cooper Flagg (2025) był szóstym zawodnikiem Duke wybranym z numerem 1, kontynuując dominację uczelni w tej statystyce.
- Washington Wizards (wliczając wcześniejsze wcielenia franczyzy: Chicago Packers/Zephyrs) mają na koncie pięć wyborów numer 1, w tym dwa w ostatniej dekadzie (John Wall 2010, AJ Dybantsa 2026).
- Rocznik draftowy 2003 (LeBron James, Dwyane Wade, Carmelo Anthony, Chris Bosh) uznawany jest za jeden z najsilniejszych w historii – czterej pierwsi wybrani zawodnicy zostali wielokrotnymi All-Starami.
- Sam Bowie, wybrany z numerem 2 w 1984 roku tuż przed Michaelem Jordanem, pozostaje symbolem największego niewypału draftowego w historii ligi.
- Ostatni draft rozszerzony odbył się w 1995 roku, gdy do NBA dołączyły Vancouver Grizzlies i Toronto Raptors.
- Reforma loterii z 2019 roku zrównała szanse trzech najgorszych zespołów ligi na wybór numer 1 (po 14% każdy), by ograniczyć zjawisko celowego przegrywania meczów.
- Yao Ming (2002) i Andrea Bargnani (2006) to przykłady zawodników wybranych z numerem 1 bezpośrednio z lig zagranicznych, z pominięciem amerykańskiego college’u.
- LeBron James (2003) i Dwight Howard (2004) to dwaj kolejni zawodnicy wybrani z numerem 1 wprost ze szkoły średniej, jeszcze przed wprowadzeniem obecnego wymogu wieku.
- Anthony Bennett (2013, Cleveland Cavaliers) uznawany jest za jeden z największych niewypałów wśród samych wyborów numer 1 w historii ligi.
- Trzy różne franczyzy graczy o nazwie „Royals/Kings” (Rochester, Cincinnati, Sacramento) łącznie wybierały z numerem 1 pięć razy – to ta sama franczyza pod różnymi nazwami i w różnych miastach.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o Draft NBA
Zawodnicy z amerykańskich szkół muszą ukończyć 19 lat (rocznikowo), a zawodnicy spoza USA – 22 lata, choć wyjątkowo utalentowani gracze mogą zostać dopuszczeni wcześniej.
Rekordzistą są Cleveland Cavaliers z sześcioma wyborami numer 1: Austin Carr, Brad Daugherty, LeBron James, Kyrie Irving, Anthony Bennett i Andrew Wiggins.
Ostatnim (na moment publikacji) wyborem numer 1 jest AJ Dybantsa, wybrany przez Washington Wizards w drafcie 2026 z BYU.
W losowaniu miejsc 1-14 biorą udział zespoły, które nie awansowały do play-off. Od 2019 roku trzy najgorsze zespoły ligi mają identyczne, najwyższe szanse (po 14%) na wylosowanie prawa pierwszego wyboru.
Draft rozszerzony to dodatkowa procedura stosowana przy wejściu nowych drużyn do ligi, pozwalająca im wybierać niechronionych zawodników z już istniejących zespołów. Ostatni raz miał miejsce w 1995 roku.
Maksymalnie dwa razy w karierze.